محرم و صفر

تاسوعا و عاشورا در ماه محرم از روزهای پر فضیلت و بسیار مهم است. مسلمانان در این روز با شیوه ها و آداب و رسوم مختلف به عزاداری سالار شهیدان، امام حسین (ع) و پخش نذورات می پردازند.

به گزارش ایمنا، ماه محرم نخستین ماه از سال قمری و از ماههای حرام سال که واقعه کربلا در آن اتفاق افتاده است. روز نهم این ماه روز تاسوعا نامیده شده و از اهمیت ویژه ای برخوردار است. شهرت این روز به دلیل وقایعی است که در روز نهم ماه محرم سال ۶۱ هجری قمری در سرزمین کربلا رخ داد. شیعیان در این روز با راهاندازی هیأتهای عزاداری و دستههای سینه زنی و زنجیرزنی به عزاداری امام حسین (ع) و یارانش میپردازند.

تاریخ روز تاسوعا ۱۴۰۱

• تاریخ روز تاسوعا در تقویم شمسی: یکشنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۱
• تاریخ روز تاسوعا در تقویم قمری: ۹ محرم ۱۴۴۴
• تاریخ روز تاسوعا در تقویم میلادی: ۷ آگوست ۲۰۲۲

تاسوعا چیست؟

تاسوعا، روز نهم ماه محرم است. این روز در نزد مسلمانان اهمیت زیادی دارد و مرتبط با واقعه کربلا در سال ۶۱ قمری است. شیعیان این روز را منتسب به عباس بن علی (ع) میدانند و همانند روز عاشورا، در این روز نیز به سوگواری شهیدان کربلا میپردازند. روز تاسوعا در ایران در کنار روز عاشورا تعطیل رسمی است.

روز تاسوعا چه شد؟

در روز تاسوعا، شمر با نامهای از طرف عبیدالله بن زیاد، وارد کربلا شد. در این نامه خطاب به عمر بن سعد نوشته شده بود که امام حسین (ع) را مجبور به پذیرش بیعت کند یا فرماندهی لشکر را به شمر واگذار کند. عمر سعد از واگذاری فرماندهی لشکر به شمر خودداری کرد و آماده جنگ با امام حسین (ع) شد. با هجوم لشکریان در عصر روز تاسوعا، امام حسین (ع) با فرستادن برادرش عباس بن علی (ع)، از آنها مهلت خواست تا شب را با نماز و تلاوت قرآن به صبح برسانند و برای جنگ آماده شوند. شمر با امالبنین مادر حضرت عباس (ع) هم قبیله بود؛ به همین علت در این روز امان نامهای برای حضرت عباس و دیگر فرزندان امالبنین فرستاد و از آنها خواست از همراهی امام حسین (ع) خودداری کنند، اما حضرت عباس (ع) نپذیرفت. به همین دلیل این روز به نام حضرت عباس (ع)، علمدار کربلا نامیده شده است.

در روز تاسوعا چه کسانی شهید شدند

در محرم سال ۶۱ هجری قمری تا صبح عاشورا هیچ جنگی صورت نگرفت و هیچیک از اصحاب، یاران و خانواده امام حسین (ع) که با ایشان به کربلا آمدند شهید نشده بودند. روز تاسوعا به دلیل بزرگداشت مقام ابوالفضل العباس (ع) تعطیل است. در واقع شروع جنگ در روز عاشورا بود و به همین علت در روز عاشورا عزاداریها شدت میگیرند.

علت نامگذاری روز تاسوعا

به لحاظ آنکه حوادث مهم کربلا در روز نهم و دهم ماه محرمالحرام اتفاق افتاد این دو روز را برجستهتر نموده و به نام تاسوعا و عاشورا نامیدند. تاسوعا از لحاظ لغوی، به معنای نهم است و در تقویم اسلامی به روز نهم محرم گفته میشود.

برخی از افراد معنی عاشورا و تاسوعا را در سلسله اعداد نمیدانند.

تسع به کسر الف یعنی وسعت پیدا کرد - گشاد شد - فراخ گردید. اتساع یعنی گسترده شدن و گشاد شدن. بالا رفتن ظرفیت. اتساع شرائین؛ یعنی رگها گشاد شدند و ظرفیت شان برای عبور خون زیاد باشد. التاسوع چیزی که فراخی و گستردگی و ظرفیت اش زیاد باشد؛ و بالاخره التاسوعا یعنی جایی که بتوان ظرفیت را بالا برد و فراخی ایجاد کرد؛ و تاسوعا این معنی را پیدا میکند: روزی که ظرفیت بالا میرود و در سینهها فراخی ایجاد میشود و به جای تنگی، وسعت مییابد.

حضرت عباس (ع)

عباس بن علی بی ابیطالب مشهور به ابوالفضل پنجمین پسر امام علی (ع) و اولین فرزند امالبنین است. ایشان در سال ۲۶ هجری قمری به دنیا آمد و در محرم سال ۶۱ به شهادت رسید. مهمترین رخداد زندگی او حضور در واقعه کربلا و شهادت در روز عاشورا است. او در واقعه کربلا فرمانده و پرچمدار سپاه امام حسین (ع) بود، به همین علت به علمدار کربلا مشهور است. به گفته برخی از کتابهای مقتل، در روز عاشورا در حالی که دو دستش بریده شده بود و گرز آهنین بر سرش فرود آمده بود، شهید شد.

او با عنوانِ «باب الحوائج» هم مشهور است. آستان رفیعش قبله گاه حاجات است و توسل به آن حضرت، برآورنده نیاز محتاجان و دردمندان است.

اعمال روز تاسوعا

روز تاسوعا در مجالس روضه سقای دشت کربلا خوانده میشود و ذاکرین در مورد حضرت ابوالفضل عباس (ع) سخن میگویند. در شهرهای ایران دستههای عزادار درکوچهها و خیابانها حرکت میکنند و نیز توزیع نذر، علم گردانی، شبیه خوانی و … در بین مردمان شهرهای مختلف بهطور خاص برگزار میشود.

محرم در سال 1401مصادف است با :

• شروع یا روز اول (یکم) ماه محرم سال 1444 قمری برابر با روز شنبه 8 مرداد 1401 خورشیدی و مصادف با 30 جولای 2022 میلادی میباشد.
• پایان یا روز آخر (سی ام) ماه محرم سال 1444 قمری برابر با روز 7 شهریور 1401 خورشیدی و مصادف با 29 آگوست 2022 میلادی میباشد.
• Muharram in 2022 will start on Saturday, the 30th of July and will continue for 30 days until …., the 29th of Aguest
• همچنین دهه اول محرم از تاریخ شنبه 8 مرداد 1401 تا تاریخ یک دوشنبه شنبه 17 مرداد 1401 می باشد.
• تاریخ تاسوعای حسینی در سال 1401مصادف است با : یکشنبه ، ۱۶ مرداد 1401هجری شمسی ۹ محرم ۱۴۴۴ قمری ، 2022 August 7
• تاریخ عاشورای حسینی در سال 1401مصادف است با : دوشنبه ، ۱۷ مرداد 1401هجری شمسی ۱۰ محرم ۱۴۴۴ قمری ، 2022 August 8

شب اول عزاداری ماه محرم برابر با جمعه 7 مرداد است. عزاداری شب تاسوعا در یکشنبه 16 مرداد انجام می شود و روز دوشنبه 17 مرداد روز تاسوعا است. شب چهارشنبه 16 مرداد شب عاشورا است و روز دوشنبه 17 مرداد هم روز عاشورا است.

ماه محرم در تقویم اسلام

ماه مُحَرّم یا محرمالحرام نخستین ماه تقویم اسلامی (هجری قمری) و از جملهٔ ماههای حرام است. بههمانگونه که پیش از ظهور اسلام، در دوران جاهلیت، جنگ و خونریزی در این ماهها ممنوع بود، اسلام نیز همان را تأیید کرد.

در دوم ماه محرم الحرام سال 61 هجری كاروان حضرت امام حسین (علیه السلام) وارد كربلا شد و سپاهیان دشمن كه هر روز بر تعدادشان افزوده میشد در روزهای تاسوعا و عاشورا كه روز نهم و دهم محرم میباشد او و یارانش را به شهادت رساندند.

امام هشتم شیعیان امام رضا(علیه السلام) در خصوص این ماه فرمود: در جاهلیت هم حرمت این ماه نگاه داشته میشد و در آن نمیجنگیدند ولی در این ماه، خونهای ما را ریختند و حرمت ما را شكستند و فرزندان و زنان ما را اسیر كردند و خیمهها را آتش زدند و غارت كردند و حرمت پیامبر را دربارة ذریهاش رعایت ن

ماه محرم و طلوع هلال آن یادآور مصیبت بزرگ سید الشهداء علیه السلام است. ماه اندوه و حزن و ماه عزاداری دوستان اهل بیت علیهم السلام.

در این ماه و خصوصا در ده روز آغازین آن هر کدام از شیعیان بلکه هر مسلمانی وظیفه دارد تا حزن و اندوه خویش را در عزای فرزند رسول خدا صلی الله علیه وآله ابراز نماید گریستن درعزای امام حسین علیه السلام، سیاه پوشیدن، شرکت در مجالس عزا، برپاکردن مجالس عزا ویا کمکهای مادی ومعنوی در بهتر برگزارشدن این مجالس، راه انداختن دسته جات عزاداری و هر عملی که مصداق اقامه عزا برای سیدالشهداء علیه السلام باشد در تقرب انسان به خدای متعال نقش بسیار مهمی دارد.

متن پیشواز ماه محرم

اهل عالم، دارد از ره ماه ماتم میرسد

هیئتیها، یا علی؛ دارد محرّم میرسد

**

محرم نزدیک است

خدایا

آرزوی کربلا در سینه داریم

به عشق کربلا

بر تربتش سر می گذاریم

السلام علیک یااباعبدالله الحسین

**